Tại sao đồng hồ lên cót tay là dành cho các “connoisseur” ?
Tại sao đồng hồ lên cót tay là dành cho các “connoisseur” ?

Tại sao đồng hồ lên cót tay là dành cho các “connoisseur” ?

17/01/2019  |   239 Lượt xem
“Connoisseur” (danh từ): chuyên gia; một người sành sỏi các chi tiết, kỹ thuật chuyên sâu về một lĩnh vực nào đó, có đủ khả năng đưa ra đánh giá về chuyên môn, nghệ thuật của một lĩnh vực. Bạn có thể hiểu như thế này, khi có ai đó đang thảo luận về lĩnh vực sưu tầm, một “connoisseur” chắc chắn sẽ tham gia vào cuộc trò chuyện, đưa ra những ý kiến chuyên môn như một nhà sưu tầm đích thực.

Giới sưu tập đồng hồ cũng không phải là ngoại lệ. Thời gian mà các nhà sưu tầm bỏ ra để tìm hiểu về lịch sử, giá trị thương hiệu, bộ máy và các tính năng khác của đồng hồ cũng như vị trí, phân cấp của từng loại đồng hồ khác nhau.

Chúng tôi không đề cập đến những người chỉ tập trung vào một thương hiệu hay một loại đồng hồ duy nhất. Thay vào đó, những nhà sưu tầm sành sỏi sẽ quan tâm đến các thương hiệu đồng hồ khác nhau và đối với họ, nhiều đồng hồ xứng đáng được đưa vào bộ sưu tập bởi những nét đẹp riêng. 

Đồng hồ có rất nhiều cấp độ khác nhau về hoàn thiện, độ phức tạp và độ hiếm. Tuỳ vào mục đích sưu tầm của mỗi cá nhân, các bộ sưu tập đồng hồ thường rất đa dạng và có sự khác biệt rõ rệt. Tuy vậy, những “connoisseur” về lĩnh vực đồng hồ lại luôn nhìn thấy được những điểm tương đồng giữa chúng, từ đó nhận ra đâu là điểm đặc biệt mà những chiếc đồng hồ khác không thể sở hữu. Trong những bộ sưu tập hoành tráng nhất luôn có một số chiếc đồng hồ quan trọng, những chiếc này có chung một số đặc điểm đặc biệt.

Bộ máy của chiếc Philippe Dufour Simplicity, đã được bán đấu giá 257.000 USD (khoảng 6 tỷ đồng), một mức giá chưa từng có với một chiếc đồng hồ 3 kim, không có tính năng gì ngoài chỉ giờ.

Một trong những thứ bắt buộc phải có trong số các bộ sưu tập đồng hồ quí chính là : bộ máy lên cót tay. Đối với các connoisseur am hiểu về nghệ thuật chế tác đồng hồ, những chiếc đồng hồ tốt nhất là đồng hồ mang hơi hướng cổ điển, với bộ máy lên cót tay, thay vì những bộ máy lên cót tự động.

Độ phức tạp hay độ hoàn thiện ?

Chủ đề về độ phức tạp vs mức độ hoàn thiện là một trong những chủ đề thường được các nhà sưu tầm đưa ra bàn luận nhiều nhất, trong hàng thập kỷ nay. Gần đây xu hướng coi trọng độ hoàn thiện chiếm ưu thế, do việc tạo ra các bộ máy phức tạp trở nên đơn giản hơn xưa kia rất nhiều do sự trợ giúp của các công nghệ thiết kế hiện đại, cũng như công nghệ chế tác tinh vi hơn. Ở chiều ngược lại, việc hoàn thiện bằng tay các chi tiết lại có giá đắt đỏ hơn do số lượng nghệ nhân hiếm hơn và giờ công lao động cao hơn, đi cùng với nhu cầu bùng nổ ở châu Á.

Trừ phi chúng ta đang đề cập đến loại đồng hồ có bộ máy được che khuất dưới lớp vỏ, ngày nay kĩ thuật chế tác đồng hồ thường để lộ toàn bộ bộ máy thông qua một nắp lưng trong suốt dưới đáy đồng hồ.

Bộ máy điêu khắc thủ công trên chiếc Speake-Marin Immortality, có giá bán khoảng 3,8 tỷ đồng

Bộ máy ấn tượng của chiếc Kari Voutilainen Vingt-8 ISO

Nắp lưng trong suốt vốn không phải là tiêu chuẩn bắt buộc trong kĩ thuật chế tác đồng hồ, và chỉ trong thời gian gần đây, chi tiết này mới trở thành một chuẩn mực trên các loại đồng hồ cao cấp. Đồng hồ quartz và đồng hồ cơ khí giá rẻ thường không có được các chi tiết hoàn thiện thủ công như đồng hồ cao cấp, và hầu hết đồng hồ quartz hay đồng hồ kĩ thuật số đều không có những bộ máy đẹp mắt.

Theo thời gian, bộ máy đồng hồ đã trở thành điểm nhấn trên tất cả các loại đồng hồ cao cấp và là biểu tượng cho sự dày công tỉ mỉ của nghệ nhân chế tác. Độ hoàn thiện và tính phức tạp của bộ máy đang ngày càng thu hút sự quan tâm của rất nhiều nhà sưu tập, khiến cho họ cảm thấy số tiền mình bỏ ra để mua chiếc đồng hồ là hoàn toàn xứng đáng. Điều này dẫn đến một câu hỏi cho các nhà sưu tập cũng như những thương hiệu đồng hồ: tại sao phải nỗ lực hết sức để hoàn thiện một bộ máy cao cấp như vậy, trong khi nó lại bị che khuất dưới quả văng của bộ lên cót tự động ?

Bộ máy điểm chuông kết hợp tourbillon đỉnh cao trên chiếc Speake-Marin Renaissance.

Bộ máy trên chiếc Roger Smith Series 2

Do vậy, bộ lên cót tự động trở thành một cơ chế không được chào đón trên những chiếc đồng hồ siêu đắt. Độ hoàn thiện và cơ chế phức tạp cực cao của các bộ máy, cũng như những tính năng của chúng đều được để lộ toàn bộ ra bên ngoài. 

Nếu cần phải chọn ra top 10 những chiếc đồng hồ đáng sưu tầm nhất thì chắc chắn chúng là những chiếc đồng hồ lên cót tay.

Bộ máy in-house trên chiếc H. Moser & Cie Endeavour Small Seconds

H. Moser & Cie Endeavour Small Seconds được giới chuyên gia đánh giá là một trong những mẫu đồng hồ ba kim đẹp nhất thế giới, nhờ mặt số fumé đặc biệt của nhà Moser

Nói đến đây, tôi nhớ đến những thiết kế tuyệt đẹp của H. Moser & Cie Perpetual Calendar, Speake-Marin Renaissance, A. Lange & Sohne Datograph và Double Split, F.P. Journe Chronometre à Resonance, tất cả các sản phẩm của Kari Voutilanen, cũng như kĩ thuật Double Tourbillon của Greubel Forsey. Thành thật mà nói, nếu có thời gian tôi hoàn toàn có thể tạo một danh sách dài những bộ máy tuyệt đẹp chỉ sử dụng cơ chế lên dây bằng tay.

Bộ máy của chiếc A. Lange & Sohne Datograph Perpetual

Bộ máy trên mẫu H. Moser & Cie Endeavour Perpetual Calendar, cơ chế lịch vạn niên duy nhất trên thế giới có thể chỉnh ngược xuôi.

Việc được chiêm ngưỡng một bộ máy đồng hồ tuyệt hảo đôi lúc còn tuyệt vời hơn cả những tính năng tiện lợi của cơ chế lên cót tự động. Mỗi một cơ chế cho dù đơn giản cũng sẽ cho phép các chi tiết nhỏ bên trong đồng hồ trở nên nổi bật hơn, làm cho bộ máy trở thành một tác phẩm nghệ thuật thủ công hoàn hảo.

Lịch sử và sự kết nối cảm xúc.

Mặt còn lại của cuộc tranh luận chính là về tính không lỗi mốt của bộ máy. Cơ chế lên cóttự động mới chỉ được sử dụng rộng rãi khoảng 100 năm trở lại đây, vì thế nó là một sự cải tiến khá mới mẻ so với lịch sử 500 năm của đồng hồ. Nếu lịch sử, di sản, và truyền thống là những thứ  được đánh giá cao trong nghệ thuật chế tác đồng hồ thì những cơ chế kỹ thuật mới lại có thể làm giảm đi giá trị của sản phẩm.

 

Những bộ máy được thiết kế theo hướng truyền thống với những sự phức hợp và cấu trúc cổ điển thường được đánh giá cao hơn và giữ giá tố thơn.

Patek Philippe Caliber CHR 29-535 PS

Những sự tương đồng giữa bộ máy mới và cổ sẽ gợi nhớ lại lịch sử, nguồn gốc của một bộ máy,  đây là thứ mà các nhà sưu tầm quan tâm. Thật là đặc biệt khi thấy một bộ máy trông có vẻ như đã được làm từ hai thế kỷ trước bởi những thợ thủ công lành nghề, nhưng thực chất lại được chế tác trong thời kỳ hiện đại với cùng những kỹ thuật cầu kỳ tốn nhiều thời gian cổ xưa.

Giá trị cảm xúc của tính di sản là rất mạnh mẽ, cũng chính là lí do vì sao những thương hiệu đồng hồ bỏ ra nhiều công sức đến vậy để tạo nên một sự kết nối giữa đồng hồ với lịch sử.

Bộ máy Romain Gauthier Logical One

Mặt cảm xúc có thể chính là yếu tố quyết định đối với một nhà sưu tầm khi sở hữu một sản phẩm nào đó: theo đó sự liên kết về mặt cảm xúc thường là về kỹ thuật và thiết kế chứ không nhất thiết phải là hiệu năng và tính thực tiễn. Các kỹ thuật chế tác, cấu trúc bộ máy lên cót tay gợi nhớ đến những chiếc đồng hồ cổ trong lịch sử.

 

Điều này lí giải vì sao hành động trực tiếp lên cót đồng hồ mỗi ngày đã trở thành một nghi thức quan trọng đối với dân sành đồng hồ: nó tượng trưng cho mối quan hệ với quá khứ và một sự kết nối với lịch sử. Nhiều người sành đồng hồ thực sự thích những khoảnh khắc lên dây đồng hồ hàng ngày, và sự tương tác với những chiếc đồng hồ không chỉ tạo ra những kỷ niệm hình ảnh mà còn là những ký ức về xúc giác. Cảm nhận những đường rãnh trên núm xoay và sự bền bỉ của lò xo khi nghe những tiếng tích mãn nguyện khi bạn chậm rãi lên dây.

Greubel Forsey Signature 1 by Didier Cretin

Thói quen lên cót một chiếc đồng hồ có thể thú vị và đem lại sự thư giãn như việc dắt chó đi di dạo, chăm sóc cây cảnh hay đang ngủ trên chính chiếc giường êm ấm quen thuộc.

 

Nhưng với một chiếc đồng hồ automatic, tất cả những sự tương tác cụ thể biến mất, thay vào đó là hoạt động của hệ thống lên cót tự động. Sự kết nối với đồng hồ, thứ bạn thích ngắm nhìn, đã bị suy giảm, vì vậy những đồng hồ lên cót tự động này có khả năng cao là sẽ giống khác những đồ dùng khác mà bạn vẫn thường sử dụng nhưng không nhớ về nó. 

Bộ máy được hoàn thiện tuyệt đẹp trên chiếc A. Lange & Söhne Tourbograph Perpetual Pour le Mérite

Những cảm xúc này, những sự liên hệ này với đồng hồ đến từ cấu tạo cổ điển của chúng cũng như sự tương tác cần thiết để xem giờ chính xác. Thời gian trôi qua, thứ giúp chúng ta nối liền hiện tại với những suy nghĩ của quá khứ chỉ đơn giản là một hành động nhỏ: xoay núm để lên dây cót đồng hồ.

 

Những người sành sỏi tìm thấy giá trị và ý nghĩa ẩn giấu trong chiếc đồng hồ lên cót tay, thứ mà những chiếc đồng hồ automatic không có. Cũng như là sự khác biệt giữa việc chơi một chiếc đàn piano và nhấn vào màn hình smartphone để chơi nhạc.

Bộ máy của Greubel Forsey Double Balancier

Vì những lí do trên, chúng tôi tin rằng đồng hồ lên cót tay phù hợp với những nhà sưu tầm đồng hồ sành sỏi, những người coi trọng việc tìm hiểu các giá trị hơn là giá tiền của chiếc đồng hồ.

Thú vị thay, điều này không làm giảm đi sự tuyệt vời của những chiếc đồng hồ lên cót tự động; thay vào đó, chúng được xếp vào một danh sách khác, một danh sách của những người yêu đồng hồ(enthusiast). Nhưng dù sao, bạn có thể vừa là một connoisseur, vừa là một người yêu đồng hồ cơ mà.

Theo Quill & Pad

Bài viết liên quan