Câu chuyện truyền kì về chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới, “Superbia Humanitatis” được chế tác bởi Louis-Elysée Piguet, Franck Muller và Paul Gerber
Câu chuyện truyền kì về chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới, “Superbia Humanitatis” được chế tác bởi Louis-Elysée Piguet, Franck Muller và Paul Gerber

Câu chuyện truyền kì về chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới, “Superbia Humanitatis” được chế tác bởi Louis-Elysée Piguet, Franck Muller và Paul Gerber

06/05/2018  |   363 Lượt xem
Paul Gerber là bậc thầy về nghệ thuật tinh giản trong chế tác đồng hồ cơ khí. Gerber đã xây dựng nên các kỹ thuật chế tác đồng hồ phức tạp trong xưởng tầng hầm của ông tại Zurich từ năm 1976. Tuy nhiên, tên tuổi của ông chỉ thực sự được biết đến rộng rãi khi bộ máy đồng hồ Caliber 92 huyền thoại xuất hiện tại xưởng chế tác của ông, đi kèm với những tài liệu hướng dẫn từ chủ sở hữu mới nhằm yêu cầu thêm một vài chi tiết.

(Hình ảnh: chiếc đồng hồ Superbia Humanitatis được chế tác bởi Louis-Elysee Piguet, Franck Muller và Paul Gerber (đóng góp ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 

Caliber 92 là cái tên được đặt bởi Franck Muller vào năm 1992, sau khi ông đã thêm vào một số tính năng cho bộ máy vốn đã rất phức tạp của Louis-Elysee Piguet, từ đó biến nó trở thành chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới.

Đây là một chiếc đồng hồ lịch sử, và Gerber đã phải thốt lên rằng: “Tôi thực sự nghĩ rằng đây là một trong những chiếc đồng hồ vĩ đại nhất trong thời đại của chúng ta !”

Louis-Elysee Piguet, người sáng lập nên công ty mang tên mình vào năm 1858 và cho đến nay, công ty này vẫn đang được con cháu của ông duy trì hoạt động dưới cái tên Frederic Piguet S.A. (Không liên quan đến công ty Audemars Piguet, mà là phân xưởng sau này sẽ trở thành nhà sản xuất bộ máy đồng hồ cho thương hiệu Blancpain), đã chế tạo ra 3 chiếc đồng hồ bỏ túi được trang trí công phu, dành riêng cho phụ nữ vào năm 1892. Tiếc rằng 2 trong số chúng đã bị thất lạc theo thời gian. 
Chiếc đồng hồ duy nhất còn sót lại sở hữu bộ máy nhỏ nhắn với đường kính 32mm, dày 8mm cùng cấu tạo khá phức tạp, bao gồm các kim giây phụ, cơ chế điểm chuông, tính năng im lặng và một hệ thống chuông báo nhỏ.

(Hình ảnh: cơ chế điểm chuông phút được chế tác tại phân xưởng đặc biệt của Louis-Elysee Piguet vào năm 1892)

 

Bộ máy 32mm đã xuất hiện từ cả thế kỉ trước năm 1992 với danh xưng “Bậc thầy của các bộ máy đồng hồ phức tạp”. Đồng nghiệp của Gerber tại A.H.C.I, Franck Muller đã đặt cho nó danh hiệu “Đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới”. Muller đã giới thiệu bộ máy này tại Basel vào năm 1992 với tư cách là bộ máy đặc sắc nhất trong số các phiên bản bộ máy đồng hồ của ông vào năm đó - và biệt danh Caliber 92 ra đời.

(Hình ảnh: lịch vạn niên với mô-đun nhiệt kế được thêm vào, được chế tạo bởi Franck Muller (ảnh: Paul Gerber)

 

Với mục tiêu nhắm tới kỷ lục thế giới về chiếc đồng hồ phức tạp nhất, Muller đã tinh chỉnh bộ máy khi thêm vào nhiều tính năng như lịch vạn niên đi kèm lịch Mặt Trăng, kim chỉ 24 giờ và nhiệt kế được hiển thị bằng kim hồi vị.
Các tính năng ở phần dưới của mặt số làm cho bộ máy dày hơn một chút, nhưng đường kính vẫn được giữ nguyên. Muller sau đó đã làm lại phần bản máy bằng bạch kim, đồng thời chế tác mặt số theo hoạ tiết Guilloche thủ công.

 

Cơ cấu Flying Tourbillon được thêm vào như thế nào


Nhà sưu tập đồng hồ nổi tiếng “Lord Arran” sau đó đã mua lại chiếc đồng hồ. Ông gần như bị ám ảnh với việc sở hữu chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới và tự hỏi rằng, liệu nó còn có thể phức tạp hơn nữa được không. Lord Arran đã nảy ra một vài ý tưởng và tham khảo giới chuyên gia. Tuy nhiên, không ai nghĩ ý tưởng này có khả năng hiện thực hóa và họ cho rằng, điều này khó tương đương với việc chỉnh sửa bức hoạ Mona Lisa để trở nên đẹp hơn nữa, vì nó đã quá hoàn hảo. Muller từ chối thực hiện ý tưởng này ngay lập tức, trong khi các thợ chế tác đồng hồ khác cũng cho rằng điều này là điên rồ và không thể trở thành hiện thực.
Sau khi bị tất cả những người khác từ chối, Lord Arren đã tìm đến Gerber, một người luôn sẵn sàng đón nhận thử thách, và cuối cùng Gerber đã nhanh chóng chấp nhận thực hiện ý tưởng táo bạo của ông.

(Paul Gerber từng là nghệ nhân chế tác đồng hồ hiếm hoi đã nhận ra tiềm năng trong ý tưởng cải tiến bộ máy Caliber 92 của Lord Arran (ảnh: Dr.Magnus Bosse))

 

Gerber được coi là bậc thầy trong nghệ thuật tinh giản, nhưng ông cũng đã phải gác lại tất cả công việc dang dở khi nhận được lời đề nghị của Lord Arran. Gerber thậm chí còn chưa bao giờ chế tác bất kỳ bộ máy tourbillon nào trước đó, chứ chưa nói đến một thiết kế flying tourbillon phức tạp. Do vậy, lời chấp thuận hoàn toàn là mong muốn của bản thân ông. Và nếu như việc tạo nên một flying tourbillon thôi là chưa đủ, thì Lord Arran còn yêu cầu thêm rằng, con lắc dao động và dây tóc hàng trăm năm tuổi của bộ máy sẽ đều phải được tương thích với bộ hồi mới của chiếc đồng hồ này.

(Bộ máy Flying Tourbillon của chiếc Superbia Humanitatis với con lắc dao động và dây tóc từ năm 1892 (ảnh: Dr.Magnus Bosse))

 

Vì bộ máy Flying tourbillon chỉ có thể được gắn vào một mặt của bản máy, làm cho bộ flying tourbillon trông như được tách ra khỏi phần còn lại của bộ máy, nên khi nhìn vào bộ máy bên trong đồng hồ sẽ không bị chắn bởi các cầu máy hoặc các tấm khung bản máy, những bộ phận có nhiệm vụ đỡ và liên kết các hệ thống với nhau.
Phần khó khăn nhất của dự án này với Gerber chính là để có thể thêm vào 1 bộ máy tourbillon, thì bản thân tấm khung bản máy cần phải được thay đổi. “Nếu tôi chỉ cần mắc bất kỳ sai lầm nhỏ nào trong quá trình chế tác, thì toàn bộ chiếc đồng hồ sẽ bị hư hỏng hoàn toàn, không thể phục hồi được.”, Gerber nói về kỳ tích đáng kinh ngạc của mình.

(Bộ máy Flying Tourbillon sẽ không thể phục hồi được nếu có sai sót, do đó đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ trong từng chi tiết)

 

Mặc dù Gerber đã thiết kế, mô phỏng cấu trúc của bộ máy tourbillon cùng các chi tiết bản máy thay thế trên máy tính, ông vẫn không dám mạo hiểm thực hiện chế tác ngay lập tức. Do đó, Gerber đã phải làm việc trên một bộ máy đồng hồ mẫu, lớn hơn bộ máy gốc để có thể phục vụ việc “luyện tập” trước khi thực hiện trên chiếc đồng hồ quý giá.
Sau khi hoàn thành, Gerber trưng bày sản phẩm mà ông gọi là “Kaliber 17” - chiếc đồng hồ phức tạp nhất thế giới, tại gian hàng A.H.C.I. tại Hội chợ Basel 1995. Sản phẩm có tên gọi “Calibre 17” là bởi đây là công trình bộ máy đồng hồ thứ 17 do Gerber chế tác. Ở những nơi khác, nó còn được biết đến với những cái tên như “Công trình vĩ đại của Piguet/Muller/Gerber”, hay thậm chí là “chiếc Lord Arran”.

(Hình ảnh: bộ máy Caliber 17 khi được trưng bày tại Hội chợ của Paul Gerber vào năm 1995 sau khi Gerber chế tác thêm bộ máy Flying Tourbillon)

 

Tiếp tục câu chuyện cùng chiếc đồng hồ

 

Chủ nhân của chiếc đồng hồ - Lord Arran, tỏ ra hài lòng với thiết kế flying tourbillon, nhưng ông vẫn tự hỏi liệu có thể thêm vào một số chức năng nữa được không, và sau đó trao lại chiếc đồng hồ cho Gerber. Bên cạnh mong muốn sự xuất hiện của một cơ chế bấm giờ kép (split-second/double chronograph) với chức năng flyback, Lord Arran còn yêu cầu thêm rằng các bộ phận khác, đặc biệt là vỏ đồng hồ và mặt số, đều phải còn nguyên vẹn và không bị ảnh hưởng bởi cơ chế bấm giờ kép. Điều này dường như là bất khả thi, bởi việc bổ sung thêm cơ chế bấm giờ sẽ khiến cho bộ máy đồng hồ trở nên dày hơn rất nhiều so với  trước.
Chính vì vậy, Gerber sẽ phải thiết kế thêm một cơ chế bấm giờ kép với chức năng flyback cho bộ máy sao cho vừa vặn hoàn toàn bên trong thân vỏ nguyên bản của đồng hồ - một thách thức không hề nhỏ, nhưng Gerber đã vô cùng vui vẻ đón nhận chiếc đồng hồ.

(Paul Gerber đã phải thiết kế cẩn thận bản vẽ cơ chế bấm giờ của bộ máy Caliber 17 sao cho nó vừa vặn trong vỏ đồng hồ và mặt số)


(Paul Gerber đã tạo ra những bản máy mẫu, nhằm kiểm tra lại thiết kế của ông trước khi lắp ráp cơ chế bấm giờ vào bộ máy Caliber 17)

 

Mỗi milimet khoảng trống đều đã được tận dụng tối đa, do đó cơ chế bấm giờ cùng chức năng flyback đã được lắp ráp vào mặt sau của bộ máy, giúp cho chúng không bị che lấp và hoàn toàn có thể nhìn thấy được từ mặt sau. Hộp cót đôi được bổ sung thêm hiển thị năng lượng dự trữ. Ngoài ra bộ đếm phút được biến đổi thành Jumping Minute (hiển thị số phút bằng cách nhảy kim phút trực tiếp thay vì kim chạy dần dần) và được bố trí cùng với cơ chế hiển thị số giây, đây là sự sắp xếp đầy mới lạ nhưng cực kỳ hợp lý của Gerber. Việc bổ sung thêm bộ đếm phút Jumping Minute là bởi bộ máy đã không còn đủ khoảng trống cho các chi tiết và bánh răng của bộ đếm phút thông thường.

(Góc nhìn chi tiết của cơ chế split-seconds, cho thấy độ mỏng của cơ chế bánh xe cột (column wheel) để vừa vặn với bộ máy bên trong vỏ đồng hồ (ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 

Bộ máy đã tăng độ dày thêm 2.6 mm nhờ 2 cầu máy phục vụ cho 2 chiếc kim cùng cơ chế bấm giờ mới được thêm vào. Điều này giúp cho Gerber có thể lắp thêm lớp kính sapphire vào mặt sau của đồng hồ và khắc tên ba người thợ chế tác là Louis-Elysee Piguet, Franck Muller và Paul Gerber (theo yêu cầu của người chủ sở hữu đồng hồ), đồng thời giải quyết được vấn đề độ dày của bản máy cùng lúc.

(Một số bộ phận cần thiết được chế tác và tinh chỉnh cho cơ chế bấm giờ rattrapante(hay còn gọi là split-second/fly back) được tích hợp hoàn hảo vào một bộ máy vốn không được thiết kế cho cơ chế này, sau đó lại tiếp tục được tinh chỉnh để hoạt động cùng bộ điểm chuông)

Mặt số nguyên bản mà Franck Muller chế tác cho chiếc đồng hồ được giữ lại cùng với thiết kế chronograph mới của Gerber, do đó những chi tiết hiển thị nguyên bản vẫn được tận dụng. Ngoài ra, kim giây của đồng hồ và kim phút của bộ bấm giờ chronograph cũng dùng chung cọc số trên một mặt số phụ.

(Mặt số tuyệt đẹp của chiếc Superbia Humanitatis (Ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 


(Mặt số phụ hiển thị kim giây của chiếc Superbia Humanitatis dùng chung với kim đếm phút của cơ chế chronograph (ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 

Chiếc đồng hồ của Lord Arran trở lại với Gerber thêm một lần nữa


Lord Arran, tuy vậy, vẫn chưa cảm thấy chiếc đồng hồ Louis-Elysee Piguet, Franck Muller và Paul Gerber được chế tác một cách hoàn hảo. Ông một lần nữa đưa nó cho Gerber, yêu cầu rằng viên chân kính ruby của lồng quay tourbillon phải được thay thế bằng một viên kim cương theo truyền thống của nghệ thuật chế tác đồng hồ.
Bộ tourbillon sẽ phải được tinh chỉnh lại, bởi viên ruby và viên kim cương có đường kính khác nhau.

(Bản vẽ kỹ thuật của chiếc Superbia Humanitatis)

 

Cuối cùng, trải qua hơn 1 thập kỷ nghiên cứu và chế tác đáng kinh ngạc, Gerber đã tạo nên chiếc đồng hồ “độc nhất vô nhị” trong lịch sử: 12 tính năng riêng biệt được tập hợp lại bên trong một chiếc “hộp” nhỏ gọn khó tin, cùng với tất cả 1116 bộ phận được chế tác !

(Từ năm 2005, chiếc đồng hồ được đưa vào sách kỷ lục như là chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới (tính theo số chi tiết): chiếc Superbia Humanitatis)

 

Đây là lần thứ ba chiếc đồng hồ được chứng nhận kỷ lục Guinness về chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới (tính theo số lượng linh kiện có trong đồng hồ)
“Về số lượng các bộ phận riêng lẻ, chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nhất thế giới có tất cả 1116 bộ phận. Nó được tạo nên bởi bậc thầy chế tác đồng hồ Paul Gerber (Thuỵ Sỹ) và được sở hữu bởi Willy Ernst Sturzenegger - Bá tước lãnh thổ Arran (Thuỵ Sỹ).”
Cho đến ngày nay, kỷ lục này vẫn chưa tìm được đối thủ xứng tầm, thậm chí không có bất kỳ chiếc đồng hồ đeo tay phức tạp nào khác có mặt trong Sách Kỷ lục Guinness ngoài chiếc đồng hồ này.

(Giấy chứng nhận được cấp bởi Sách Kỷ lục Guinness dành cho Paul Gerber)

 

Câu chuyện liệu đã kết thúc?


Khi được hỏi rằng liệu có thể thêm bất kỳ tính năng nào khác vào chiếc Piguet/Muller/Gerber huyền thoại này nữa hay không, Gerber trả lời 1 cách bình thản: “Không phải vào lúc này !”

Câu chuyện tiếp tục


Ralph Graf, một người đến từ Thuỵ Sỹ đã mua lại chiếc đồng hồ Piguet/Muller/Gerber huyền thoại từ Lord Arran và tin rằng nó có thể tiếp tục được nâng tầm ở hai khía cạnh: một danh xưng chính thức và độ hoàn thiện chế tác ở cấp cao nhất.
Chính vì vậy, Gerber đã tháo rời toàn bộ 1116 chi tiết của chiếc đồng hồ một lần nữa để hoàn thiện tỉ mỉ cho từng chi tiết riêng biệt, đồng thời thảo luận với Graf về việc bộ phận nào cần được tinh chỉnh lại và hoàn thiện nó tới mức độ nào.

(Paul Gerber kiểm tra bộ máy cực kì phức tạp của chiếc Superbia Humanitatis (ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 

Mục tiêu hướng đến đó là đạt được sự đồng nhất, tinh tế trong vẻ đẹp của chiếc đồng hồ tuyệt vời này, đồng thời vẻ đẹp đó sẽ không bị lấn át bởi những chi tiết cơ khí phục tạp của bộ máy.

(Ví dụ về 2 vít bên trái, được Gerber làm mới hoàn toàn để tăng sức hấp dẫn về mặt thẩm mỹ cho bộ máy chiếc Superbia Humanitatis (ảnh: Dr. Magnus Bosse))


(Llịch sử nghệ thuật chế tác đồng hồ được thống nhất trong một chiếc đồng hồ duy nhất (ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 

Trong khi nhiệm vụ chính là đánh bóng lại toàn bộ ốc vít của chiếc đồng hồ nhằm tạo ra sự nhất quán giữa các chi tiết, thì Gerber đã nhân cơ hội này để chỉnh sửa lại những sai sót nhỏ, chẳng hạn như cơ chế hiển thị giờ Mặt Trăng bị sai lệch.

(Kiệt tác đã được hoàn thành: hình ảnh bộ máy của chiếc Superbia Humanitatis (ảnh: Dr. Magnus Bosse))

 

Để có thể chọn được danh xưng chính thức cho chiếc đồng hồ, những tiêu chí cần thiết được đặt ra: một cái tên đủ sức hấp dẫn, mang tính toàn cầu và có thể truyền tải được đầy đủ thông điệp từ chiếc đồng hồ.
Cuối cùng, cái tên bằng tiếng Latin Superbia Humanitatis (“Niềm tự hào của nhân loại”) đã được chọn.

(Superbia Humanitatis - “Niềm tự hào của nhân loại”)

 

“Superbia Humanitatis” đáp ứng hoàn toàn được điều mà Graf mong muốn hướng đến, đó là ông không xem chiếc đồng hồ này như là đỉnh cao cuối cùng trong lĩnh vực chế tác đồng hồ mà nó còn là động lực, thách thức lớn lao cho những nghệ nhân trẻ tuổi khác, để họ có thể tạo ra được những kiệt tác cho riêng mình.

 

Thông tin nhanh về chiếc Superbia Humanitatis (tên cũ: Calibre 92, công trình vĩ đại của Piguet/Muller/Gerber, chiếc Lord Arran)


Vỏ đồng hồ: bằng bạch kim được chế tác bởi Grandjean Sarl, 39 x 18.63 mm (vỏ Franck Muller nguyên bản 39 x 14.7 mm)
Mặt số: hoạ tiết Guilloche chế tác thủ công
Bộ máy: Louis-Elysee Piguet từ năm 1892, đường kính 32 mm (bao gồm cả bộ điểm chuông) và 28.3 mm (không tính bộ điểm chuông); độ dày 8 mm (bộ máy Piguet gốc) và 13.4 mm (sau khi chỉnh sửa lần cuối); tần số dao động 18.000 lần/phút ~ 2.5 Hz; ổ cót đôi; bộ máy nguyên bản bao gồm 491 chi tiết; sau khi chỉnh sửa bởi Franck Muller: 651 chi tiết; sau khi chỉnh sửa lần cuối bởi Paul Gerber: 1116 chi tiết (bao gồm cả vỏ đồng hồ)
Chức năng: giờ, phút, kim giây nhỏ, bộ điểm chuông tới phút với tính năng im lặng và cơ chế điểm chuông to/nhỏ; những tính năng được thêm vào bởi Franck Muller bao gồm lịch vạn niên với lịch trăng, kim chỉ 24 giờ, nhiệt kế với kim hồi vị; những tính năng được thêm vào bởi Paul Gerber: lồng quay Flying Tourbillon đính kim cương, cơ chế bấm giờ kép (split-seconds) có chức năng flyback với bộ đếm jump-minute, chỉ báo dự trữ năng lượng.

 

Nguồn: quillandpad.com

Bài viết liên quan